Denizli’nin eğitim çınarı Denizli Lisesi’nin (Koca Mektep) bilinmeyen tarihi, Prof. Dr. Mithat Aydın’ın Osmanlı arşivlerindeki titiz çalışmalarıyla gün yüzüne çıktı. Okulun kuruluş tarihi 3 yıl, Liva İdadisi’ne dönüşüm tarihi ise 2 yıl öne çekildi.
DENİZLİ – Denizli’nin sembol yapılarından biri olan ve halk arasında "Koca Mektep" olarak anılan Denizli Lisesi’nde tarihi bir bilgi güncellemesi yaşandı. Pamukkale Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mithat Aydın’ın Osmanlı arşivlerinde gerçekleştirdiği araştırmalar, okulun sanılandan daha eski bir geçmişe sahip olduğunu kanıtladı.
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Kocamektep Derneği Kurucusu ve Mütevelli Heyeti Başkan Yardımcısı, 1970/71 6-Fen C mezunu (4441) Faruk Alp, bu keşfin Denizli eğitim tarihi için bir milat olduğunu vurguladı.
"Eğitim Mabedimizin Yaşı Büyüdü"
Faruk Alp, yaptığı açıklamada duyduğu heyecanı şu sözlerle dile getirdi:
"Bugüne kadar eşsiz eğitim mabedimizin başlangıç yılını 1874 olarak biliyorduk. Ancak Prof. Dr. Mithat Aydın hocamızın arşiv çalışmaları sonucunda bu tarihin 1871 olduğu kesinleşti. Keza günümüzün lisesi sayılan Liva İdâdisi’nin başlangıcı da 1894 olarak biliniyordu, o da 1892 olarak tescillendi. Denizli’nin 'KaraDENİZLİ’si' olarak, bu muazzam katkılarından dolayı Mithat hocamıza sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum."
Çatalçeşme’den Cumhuriyet Müzesi’ne Bir Asır
Haberin detaylarında, Koca Mektep’in 1871 yılında bugünkü Çatalçeşme Parkı’nın bulunduğu yerde "Rüştiye Mektebi" adıyla başladığı yolculuğun durakları da güncellendi. Okulun ilk öğretmenleri Hisarlı Ali Efendi ve Halil İbrahim Efendi’den, 1931’deki Atatürk ziyaretine; 1932’de Sacit Öncel’in çabalarıyla liseye dönüşmesinden 2024 itibarıyla verilen 75 bin mezuna kadar uzanan devasa bir kronoloji paylaşıldı.
Tarihi Binanın 10 Yıllık Sessizliği ve Milli Mücadele Ruhu
Faruk Alp’in paylaştığı bilgilerde dikkat çeken bir diğer nokta ise tarihi binanın serüveni oldu. 1915’te temeli atılan ancak maddi imkansızlıklar nedeniyle ikinci katı 10 yıl boyunca bitirilemeyen binanın, 1926-1927 yıllarında Vali Mithat Kalabalık’ın çabalarıyla tamamlanması, Koca Mektep’in sadece bir okul değil, bir dayanışma sembolü olduğunu bir kez daha gösterdi.
Haber Özeti: Koca Mektep Kronolojisinde Önemli Kilometre Taşları
1871: Rüştiye Mektebi olarak eğitim başladı (Eski tarih 1874).
1892: Liva İdâdisi ismini aldı (Eski tarih 1894).
1927: Türkiye’de ilk kez Kız-Erkek karışık eğitime geçildi.
4 Şubat 1931: Gazi Mustafa Kemal Atatürk okulu ziyaret etti.
1932: Okul resmen LİSE oldu.
1950: "Denizli Lisesi" ismi tescillendi.
1993: Atatürk’ün ziyaret ettiği sınıf "Cumhuriyet Müzesi" olarak açıldı.
Bugün 75.000 mezunuyla Türkiye’nin en köklü eğitim kurumlarından biri olan Denizli Lisesi, yeni güncellenen tarihiyle geçmişine daha sıkı sarılıyor.
