Denizli’nin Çal ilçesinde 8 asırdır aralıksız sürdürülen “Sudan Koyun Geçirme ve Çoban Bayramı” festivali iptal edildi. Kuraklıkla mücadele eden bölge, üzerine Türkiye genelini etkisi altına alan şap hastalığı engeline takıldı. Festival, yetkililerin aldığı sağlık tedbirleri kapsamında iptal edildi.
Kuruyan Menderes ve Kaybolan Gelenek
Bölgenin kadim simgelerinden biri olan Sudan Koyun Geçirme festivali, Büyük Menderes Nehri’nin kuruması nedeniyle uzun yıllardır varlığını sürdürmekte zorlanıyordu. Yıllardır azalan su nedeniyle koyunların sudan geçirilme ritüeli tehlikeye girmişti. Bu geleneğe bir darbe de şap hastalığından geldi.
Başkan Ahmet Hakan’dan Açıklama: “Anayasal Bir Hak Olan Suya Dikkat Çekmek İstedik”
Denizli’nin Çal ilçesinde 852 yıldır sürdürülen Sudan Koyun Geçirme ve Çoban Bayramı Festivali, bu yıl bir kez daha yapılamadı. Kuraklık nedeniyle son yıllarda sekteye uğrayan kadim gelenek, bu kez Türkiye genelinde etkili olan şap hastalığı nedeniyle iptal edildi. Festivalin ev sahibi olan Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan ve Aşağıseyit Mahalle Muhtarı Saffet Oğuz, kamuoyuna açıklamada bulundu.
FARKINDALIK YARAYMAK İSTEDİK
Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, Aşağıseyit Mahallesi’nde yaptığı açıklamada “Sevgili Çallı hemşehrilerim, bugün Aşağıseyit Mahallemizdeyiz. Sudan Koyun Geçirme Etkinliğimizin yapıldığı alandayız. Sayın Muhtarım Saffet Bey ile birlikte bu yılki 8 asırlık geleneğimizi yaşatmak için birlikte çalışıyorduk. Fakat biz bu her zaman alışılagelmiş olan bu etkinliğimizi farkındalık yaratmak için tarihini 26 ve 27 Temmuz'a almıştık. Bunun sebebi, hikmeti şudur: Burada bu suyla ilgili bir farkındalık yaratalım. Anayasal bir hak olan bu suyun, bu derenin halini görüyorsunuz. Kurudu ve buna bir tepki gösterilmesi gerekiyordu. Gerek sosyal medyada, gerek haberlerde, ulusal basında, yerel basında bir farkındalık yaratalım dedik. Ve aslında sosyal medyada gerekli ilgi, yankıyı haberlerde, ulusal basında hak ettiği yere koyduk." dedi.
BİZİM İÇİN ÖNCELİKLE HALKIMIZIN SAĞLIĞI
Sadece Çal’ın ya da Aşağıseyit Muhtarlığı’nın bir sorunu olmadığını söyleyen başkan Hakan, "Bu bölgenin toplumsal bir sorunu, toplumsal bir refleks gösterilmesi lazım. İnsanlarımız bu kadim geleneği yaşatmak isteyen, kuşaktan kuşağa aktarmak isteyen insanlarımız tabii ki üzgün, bizler de üzgünüz. Ama biz her ne olursa olsun, 26'sında ve 27'sinde 8 asırlık Sudan Koyun Geçirme ve Çoban Bayramı'nı yapacağız demiştik. ülke genelinde yaşanan şap hastalığından dolayı, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden ve Valiliğimizden gelen 1 Temmuz 2025 tarihli ‘tüm hayvan satış yerlerinin ikinci bir emre kadar kapatılması yazısı geldi. Bu yazıya istinaden de, bu nedenle de Çal Kaymakamlığı, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün hayvan hastalıkları ile mücadele konulu 8 Temmuz 2025 tarihli yazısına istinaden 26-27 Temmuz'da yapacağımız Sudan Koyun Geçirme ve Çoban Bayramı etkinliğimiz iptal ediliyor. Biz de bu iptal ve gerekçelerini Kaymakamlık ve İlçe Tarım’ın bize verdiği resmi yazıyla öğrenmiş olduk. Bu yazıyı önemsiyoruz. Çünkü bizim için insan sağlığı, hayvan sağlığı, çevre sağlığı da önemli" Şeklinde konuştu.
Başkan Hakan, "İnşallah seneye suyun olduğu, bu tip sorunların yaşanmadığı bir dönemde, tarihinde, Ağustos ayında halkımızla birlikte coşkulu bir şekilde kutlayacağız. Bu bilgiyi de kamuoyuna bilgilendirme metni olarak açıklıyorum. İçimiz buruk, üzgünüz. Biz ne olursa olsun yapma iradesini ortaya koymuştuk ama böyle bir yazı tabii ki toplum tarafında bizi bağlar. Çünkü halk sağlığı, toplum sağlığı da önemli" dedi.
Umut Seneye: “Daha Güçlü, Daha Coşkulu Döneceğiz”
Başkan Ahmet Hakan, “İnşallah önümüzdeki yıl Menderes yeniden suyla buluşacak, bizler de halkımızla birlikte bu geleneği daha güçlü, daha coşkulu bir şekilde kutlayacağız.” diyerek, iptalin geçici olduğunu ve mücadeleye devam edeceklerini vurguladı.
Muhtar Saffet Oğuz’dan Yürek Burkan İtiraf: “Suyumuz Yok, Balıklar Öldü”
Festival alanının bulunduğu Aşağıseyit Mahallesi Muhtarı Saffet Oğuz, yaşanan susuzluk sorununu çarpıcı biçimde dile getirdi:
“Susuzluk bizler için dayanılmaz bir hale geldi. Suyumuz gelmiyor, balıklar öldü. Bankalardan su beklentimiz var ama hala elimize su ulaşmadı. Buna rağmen festivalimizi yapmayı planlıyorduk ama şap hastalığı nedeniyle iptal etmek zorunda kaldık. Umarım seneye hem suyumuz gelir hem de bayramımızı coşkuyla kutlarız.”
Kuraklık ve Salgın: Gelenek Bir Yıl Daha Durdu
Türkiye genelinde etkili olan şap hastalığı nedeniyle alınan önlemler, Çal’da 852 yıldır kesintisiz devam eden festivali durdurdu. Yıllardır artan kuraklık ve ekolojik yıkımın ardından gelen bu sağlık tehdidi, bölge halkını derin bir hayal kırıklığına uğrattı.
