Son günlerde kamuoyunda “APP plaka” olarak bilinen araç plakalarına yönelik uygulanan ağır yaptırımlar tartışma konusu olurken, konuyla ilgili resmi açıklama geldi. Emniyet Genel Müdürlüğü, uygulanan cezaların plakanın yazı karakterinin kalınlığı ya da görünümü nedeniyle değil, plakaların yetkili kuruluşlar tarafından basılmaması nedeniyle uygulandığını duyurdu.
Sosyal medyada ve kamuoyunda, karakterleri farklı puntoda ve kalın olan plakalar nedeniyle sürücülere 140 bin lira ceza kesildiği, ehliyetlerin 30 gün süreyle geri alındığı ve araçların 30 gün trafikten men edildiği yönündeki haberler büyük yankı uyandırmıştı. Bu gelişmelerin ardından plakalarını değiştirmek isteyen çok sayıda araç sahibi yetkili kurumların önünde yoğunluk oluşturdu.
CEZANIN DAYANAĞI KANUNDA VAR
Emniyet yetkilileri tarafından yapılan açıklamada, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 23. maddesine dikkat çekildi. Yönetmelikte belirtilen ölçü ve niteliklere aykırı plaka kullanan sürücülere 4 bin TL idari para cezası uygulanabildiği ve bu düzenlemenin yeni olmadığı, 2016 yılından bu yana yürürlükte bulunduğu ifade edildi.
Ancak kamuoyunda “APP plaka” olarak bilinen plakalar farklı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutuluyor. Kanunun ilgili maddelerine göre yetkili kuruluş tarafından basılmayan, resmi mühür ve güvenlik unsurları taşımayan plakalar hukuken geçersiz sayılıyor.
140 BİN LİRA CEZA VE ADLİ İŞLEM
Bu tür plakaların araçlarda kullanılması halinde sürücülere 140 bin TL idari para cezası, ehliyete 30 gün el koyma ve aracın 30 gün trafikten men edilmesi yaptırımları uygulanıyor. Ayrıca olayın niteliğine göre “resmi belgede sahtecilik” suçundan adli işlem de başlatılabiliyor. Bu suç kapsamında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Yetkililer, söz konusu uygulamaların amacının cezalandırma değil, trafik güvenliğini ve kamu düzenini korumak olduğunu vurguladı. Standart dışı ve yetkisiz plakaların; trafik denetimleri, elektronik denetim sistemleri ve güvenlik kameraları açısından araçların doğru şekilde tespit edilmesini zorlaştırdığı ifade edildi.
SEMERCİ: “VATANDAŞLAR YETKİLİ YERLERE BAŞVURMALI”
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Denizli Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanı Köksal Semerci ise araç sahiplerine önemli uyarılarda bulundu.
Semerci, bazı sürücülerin estetik görünüm nedeniyle APP plaka tercih ettiğini ancak bunun ciddi yaptırımlar doğurduğunu belirterek şunları söyledi:
“Plaka konusu hafife alınacak bir mesele değil. Araç plakası devlet tarafından verilen resmi bir kimliktir. Yetkili kurumlar dışında üretilmiş plakaların kullanılması hem hukuken geçersiz hem de ağır yaptırımlara neden oluyor. Vatandaşlarımızın mağduriyet yaşamaması için plakalarını mutlaka yetkili kuruluşlar aracılığıyla bastırmaları gerekiyor.”
Denizli’de de son günlerde plakasını değiştirmek isteyen araç sahiplerinin oda ve yetkili kurumlara yoğun şekilde başvurduğunu belirten Semerci, sürücülerin trafik mevzuatına uygun hareket etmeleri gerektiğini vurguladı.
APP PLAKA NEDİR?
Trafikte zaman zaman standarttan farklı görünen plakalar dikkat çekmektedir. Özellikle bazı araçların plakaları daha kalın yazılı ve daha belirgin görünmektedir. Bu plakalar genellikle APP plaka olarak adlandırılmaktadır.
APP plaka, “Amerikan Pres Plaka” anlamına gelmektedir. Bu plakalar Türkiye’de kullanılan standart plaka ölçülerine ve yazı tipine uygun şekilde üretilmez. Standart plakalarda belirli fontlar ve ölçüler kullanılırken, APP plakalarda harf ve rakamlar daha kalın ve farklı karakterlerle basılabilmektedir. Ayrıca karakter aralıkları da standart plakaya göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle APP plakalar görsel olarak normal plakalardan kolayca ayırt edilebilmektedir.
APP PLAKA YASAK MI?
Türkiye’de araç plakaları Karayolları Trafik Kanunu kapsamında belirlenen standartlara göre hazırlanmak zorundadır. Plaka üzerinde yapılan değişiklikler ya da standart dışı üretimler yasal kabul edilmemektedir.
Bu nedenle APP plaka kullanımı da standart dışı plaka kapsamında değerlendirilmektedir. Trafik ekipleri APP plaka kullanan sürücülere cezai işlem uygulayabilmekte ve sürücüler plakalarını yeniden standart hale getirmek zorunda kalabilmektedir.
APP PLAKA NASIL ANLAŞILIR?
APP plaka ile normal plaka arasındaki fark çoğu zaman gözle kolayca fark edilebilmektedir.
APP plakalarda harf ve rakamlar genellikle daha kalın görünür. Yazı karakteri standart plakadan farklıdır ve bazı plaklarda harf ile rakamlar arasındaki boşluklar daha geniş bırakılabilmektedir. Bu durum plakanın uzaktan daha dikkat çekici görünmesine neden olur.
NORMAL PLAKA NASIL OLMALI?
Türkiye’de kullanılan resmi plakalar belirli standartlara göre üretilmektedir. Plakalar genellikle alüminyum malzemeden hazırlanır. Zemin beyaz, harf ve rakamlar ise siyah renktedir.
Plakanın sol tarafında mavi zemin üzerinde TR ibaresi bulunur. Format ise belirli bir sıraya göre hazırlanır: önce il kodu, ardından harf grubu ve rakam grubu yer alır. Bu sistem sayesinde Türkiye genelinde standart bir plaka düzeni uygulanmaktadır.
APP PLAKA NEDEN TERCİH EDİLİYOR?
Bazı sürücüler araçlarının daha dikkat çekici görünmesini istediği için APP plaka tercih etmektedir. Kalın ve belirgin karakterler aracın görünümünü farklılaştırdığı için estetik açıdan tercih edilebilmektedir.
Ancak bu tercih çoğu zaman sürücüler için yasal risk oluşturabilmektedir. Çünkü standart dışı plakalar trafik mevzuatına aykırı kabul edilmektedir.
SÜRÜCÜLER İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR
APP plaka ilk bakışta estetik bir tercih gibi görünse de, yasal açıdan ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Standart dışı plaka kullanan sürücüler trafik cezası ile karşılaşabilmekte ve plakalarını değiştirmek zorunda kalabilmektedir.
Bu nedenle uzmanlar ve yetkililer, sürücülerin sadece yönetmeliğe uygun ve yetkili kuruluşlar tarafından basılmış plakaları kullanmaları gerektiğini vurgulamaktadır.
