3 Aralık Dünya Engelliler Günü nedeniyle açıklama yapan Altı Nokta Körler Derneği Denizli Şube Başkanı Kamil Ay, Türkiye’de engellilerin karşı karşıya bırakıldığı yapısal sorunları sıralayarak, “Bugün yine kürsüler süslenecek, ‘engelli kardeşlerimiz’ diye başlayan nutuklar atılacak. Oysa sahadaki gerçekler bütün bu sözlerin tam tersini söylüyor” dedi.
Açıklamasında, engelli bireylerin yıllardır çözülemeyen temel hak sorunlarına dikkat çeken Ay, “Engelli olmayı biz seçmedik; bu tabloyu bize ülkenin ağır yaşam koşulları ve siyasi iktidarların ihmalleri armağan etti” ifadelerini kullandı.
“Sosyal devlet kâğıt üzerinde kaldı”
Anayasa’nın sosyal devlet ilkesine rağmen engelli yurttaşların sağlık, eğitim ve istihdam gibi en temel haklara bile erişemediğini belirten Ay, engelli nüfusun %90’ından fazlasının eğitim ve istihdam imkânlarından yoksun bırakıldığına işaret etti. 2025 yılı bütçesinde engellilere ayrılan payın %2’nin altında olduğunu vurgulayan Ay, bunun devletin yükümlülüklerini yerine getirmediğinin en somut göstergesi olduğunu söyledi.
Kentlerin, ulaşımın ve kamusal alanların hâlâ erişilebilir olmamasının engelli bireyleri günlük yaşamın dışına ittiğini belirten Ay, ayrımcılığın toplumsal tutumlara kadar yayıldığını ifade etti.
“Sadaka değil, eşit yurttaşlık istiyoruz”
Engelli bireyleri yardıma muhtaç gösteren yaklaşımın kırılması gerektiğini söyleyen Kamil Ay, sosyal yardım sisteminin engellilerin bağımsız yaşam taleplerini gölgelediğini kaydetti. Engelli kadınların ve çocukların ihmal, şiddet ve istismara karşı daha korunmasız olduğunu vurgulayan Ay, “Haklarımız yönetmeliklerle budanıyor, kazanımlarımız elimizden alınıyor” dedi.
Kamu ve özel sektörde engellilere ayrılan kontenjanların boş bırakılmasını “çalışma hayatından sistematik dışlanma” olarak nitelendiren Ay, sağlık kurulu raporlarıyla ilgili yönetmeliğin de ciddi hak kaybına yol açtığını söyledi.
Siyasi partilere çağrı: “Görevden kaçmayın”
Kamil Ay açıklamasında, iktidar ve muhalefet dahil tüm siyasi partilere seslenerek taleplerini şöyle sıraladı:
– Engellilere eşit haklar ve bağımsız yaşam koşulları sağlanması,
– Erişilebilir ve nitelikli eğitim,
– Ayrımcılık ve istismarın sonlandırılması,
– Beyaz Baston Yasası’nın çıkarılması,
– Yardımcı cihazlar, ilaçlar ve beyaz bastonların ücretlerinin devletçe karşılanması,
– Engelli aylığı ve evde bakım ödeneklerinde bireyin esas alınması,
– ÖTV muafiyetindeki sınırlamaların kaldırılması,
– Sağlık Kurulu Raporları Yönetmeliği’nin DSÖ standartlarına göre yeniden düzenlenmesi.
“Engellilerin sorunları sadece engellilerin değil, bütün toplumun sorunudur” diyen Ay, “Bu ülkenin geleceği hepimizin ortak kaderidir. Taleplerimize sahip çıkın” ifadelerini kullandı.
“Basından destek bekliyoruz”
Açıklamanın sonunda basın mensuplarına çağrıda bulunan Ay, engelli bireylerin taleplerinin kamuoyunda görünür olması için daha fazla yer verilmesini istedi.
