Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Denizli Milletvekili Şeref Arpacı, 24 Temmuz Basın Özgürlüğü için Mücadele Günü'nde, Türkiye'deki yerel basının sorunlarını Meclis gündemine taşıdı. Yerel basının, demokrasinin temel taşlarından biri olduğunu belirten Arpacı, özgür ve bağımsız bir yerel basının demokrasinin yerelden inşası için kritik bir rol oynadığının altını çizdi.GAZETECİLER OTOSANSÜRE ZORLANIYOR
Arpacı, Türkiye'nin Basın Özgürlüğü Endeksi'nde 180 ülke arasında 165. sırada yer aldığını ve son bir yılda 16 basamak gerilediğini ifade etti. Medya kuruluşlarına yönelik mali cezalar, tehditler ve ambargolarla gazetecilerin otosansüre zorlandığına dikkat çeken Arpacı, Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın (TGS) verilerine göre, 2023 Temmuz ayı itibarıyla Türkiye'de 34 gazetecinin tutuklu olduğunu vurguladı.GAZETECİLERE ŞİDDET UYGULAYAN FAİLLER CEZASIZ KALIYOR
Ayrıca, gazetecilere yönelik şiddetin de önemli bir sorun olduğunu belirten Arpacı, 2022 yılı içinde 60'tan fazla gazetecinin saldırılara uğradığını ve bu saldırıların yüzde 50'sinin yerel basın çalışanlarına yönelik olduğunu dile getirdi. Gazetecilere yönelik şiddet faillerinin cezasız kaldığını ve bu durumun eleştirilmesine rağmen yöneticilerin adım atmamış olduğunu kaydetti.YEREL BASIN EKONOMİK KRİZ İÇİNDE
Gazetecilerin yaşadığı ekonomik zorluklara da değinen Arpacı, Gazetecilerin Mesleki Memnuniyeti 2022 Araştırma Sonuçları Raporu'na göre, gazetecilerin yüzde 38,1'inin asgari ücretin altında maaş aldığını belirtti. Yerel basının, ekonomik kriz ve diğer zorluklarla mücadele etmek zorunda kaldığına dikkat çeken Arpacı, gazetecilerin yoksulluk seviyesinde çalışmak zorunda kaldığını ve bu durumun gazetecilerin mesleklerini icra ederken endişe taşımasına yol açtığını ifade etti.
Arpacı ayrıca, Basın İlan Kurumu'nun yerel gazetelerin birleşmesi çalışmalarının yerel basının çeşitliliğini ortadan kaldırdığını ve yerel sorunların ülke gündemine taşınma misyonunu yok ettiğini belirtti.TASARRUF GENELGELERİNDEN YEREL BASIN OLUMSUZ ETKİLENİYOR
Öte yandan, yerel basın üzerindeki kamu gücünün de önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Arpacı, bazı il ve ilçelerde yerel basın mensuplarının vali, kaymakam veya belediye başkanları tarafından programlara alınmamalarının ve kamu kurum ve kuruluşlarına gazete alınmaması yönünde yayınlanan "tasarruf genelgesi"nin yerel basını olumsuz etkilediğini vurguladı.REKLAM VERGİSİ ORANLARI GÖZDEN GEÇİRİLMELİ
Arpacı, yerel basının desteklenmesi gerektiğine dikkat çekerek, reklam vergisi oranlarının gözden geçirilmesi ve Basın İlan Kurumu'nun komisyon oranlarının düşürülmesi gibi önlemlerin alınması gerektiğini ifade etti. Türkiye'deki yerel basının güçlendirilmesi ve desteklenmesinin, demokratik bir toplumun olmazsa olmaz şartlarından biri olduğunu belirtti ve Meclis bünyesinde bir araştırma komisyonunun kurulması gerektiğini vurguladı.DOLARIN ARIŞI KAĞIT VE BASKI ÜCRETLERİNE YANSIDI
Arpacı, Türkiye'de yayınlanan tüm gazete ve dergilerin tirajlarının düşmesinin ekonomik kriz ve doların artışı nedeniyle kağıt ve baskı masraflarında yaşanan sorunlarla ilişkilendirildiğine dikkat çekti. 2021 istatistiklerine göre, tüm gazete ve dergilerin sayısının azaldığını ve toplam tirajlarının yüzde 7,2 azalarak 925 milyon 56 bin 17 olduğunu belirtti. Bu durumun yazılı basında kültürel bir çölleşme yaşandığına işaret etti.
Arpacı, Türkiye'de basın özgürlüğü atmosferini belirleyen ekonomi-politik nedenler ve düzenleyici kuruluşların uygulamaları dikkate alındığında, yaşanan dramatik düşüşün sadece dijitalleşmeyle açıklanamayacağını vurguladı. Özellikle yerel basının, toplumun farklı seslerinin duyulmasına ve taleplerinin dile getirilmesine katkı sağladığının altını çizdi.YEREL GAZETELERİN BİRLEŞMESİ ÇOK SESLİLİĞİ ORTADAN KALDIRDI
Ayrıca, yerel gazetelerin birleşme çalışmalarının çok sesliliği ortadan kaldırdığını ve yerel sorunların ulusal gündeme taşınma misyonunu yok ettiğini ifade eden Arpacı, yerel basının sadece ilan alan birer mecra haline dönüştüğünü belirtti.
Türkiye'deki yerel basının maddi kaynaklarına da değinen Arpacı, reklam vergisi (KDV) oranlarının yüzde 20 olmasının reklamların iptal edilmesine yol açtığını söyledi. Ayrıca, Basın İlan Kurumu'nun yüzde 15 oranındaki komisyon kesintisinin yerel gazeteler için ciddi bir mali yük olduğunu dile getirdi.YEREL BASININ KAYNAKLARI GÜÇLENDİRİLMELİ
Arpacı, dünya genelinde yerel basının teşvik edildiği halde Türkiye'de maddi kaynakların kamuya yönlendirildiğini ve bu durumun yerel basının zor durumda kalmasına neden olduğunu belirtti. Yerel basının toplumun haber alma özgürlüğünü sağladığının altını çizdi ve yerel basının maddi kaynaklarının güçlendirilmesi ve desteklenmesi gerektiğini vurguladı.ÖZGÜR BASIN YENİDEN İNŞA EDİLMELİDİR
Bu nedenlerle, Türkiye'deki yerel basının yaşadığı sorunların tespiti ve çözümleri için Meclis bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulması gerektiğini ifade etti. Yerel basının güçlendirilmesi ve özgürlüğünün sağlanması, demokratik bir toplumun gelişimi için kritik bir adım olarak görülmektedir. Arpacı, yerel basının desteklenmesiyle, toplumun farklı seslerin duyulduğu, yerel sorunların dile getirildiği ve demokrasinin temel taşlarından biri olan bağımsız ve özgür bir basının inşa edilebileceğini belirtti.
Arpacı, Türkiye'nin Basın Özgürlüğü Endeksi'nde 180 ülke arasında 165. sırada yer aldığını ve son bir yılda 16 basamak gerilediğini ifade etti. Medya kuruluşlarına yönelik mali cezalar, tehditler ve ambargolarla gazetecilerin otosansüre zorlandığına dikkat çeken Arpacı, Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın (TGS) verilerine göre, 2023 Temmuz ayı itibarıyla Türkiye'de 34 gazetecinin tutuklu olduğunu vurguladı.GAZETECİLERE ŞİDDET UYGULAYAN FAİLLER CEZASIZ KALIYOR
Ayrıca, gazetecilere yönelik şiddetin de önemli bir sorun olduğunu belirten Arpacı, 2022 yılı içinde 60'tan fazla gazetecinin saldırılara uğradığını ve bu saldırıların yüzde 50'sinin yerel basın çalışanlarına yönelik olduğunu dile getirdi. Gazetecilere yönelik şiddet faillerinin cezasız kaldığını ve bu durumun eleştirilmesine rağmen yöneticilerin adım atmamış olduğunu kaydetti.YEREL BASIN EKONOMİK KRİZ İÇİNDE
Gazetecilerin yaşadığı ekonomik zorluklara da değinen Arpacı, Gazetecilerin Mesleki Memnuniyeti 2022 Araştırma Sonuçları Raporu'na göre, gazetecilerin yüzde 38,1'inin asgari ücretin altında maaş aldığını belirtti. Yerel basının, ekonomik kriz ve diğer zorluklarla mücadele etmek zorunda kaldığına dikkat çeken Arpacı, gazetecilerin yoksulluk seviyesinde çalışmak zorunda kaldığını ve bu durumun gazetecilerin mesleklerini icra ederken endişe taşımasına yol açtığını ifade etti.
Arpacı ayrıca, Basın İlan Kurumu'nun yerel gazetelerin birleşmesi çalışmalarının yerel basının çeşitliliğini ortadan kaldırdığını ve yerel sorunların ülke gündemine taşınma misyonunu yok ettiğini belirtti.TASARRUF GENELGELERİNDEN YEREL BASIN OLUMSUZ ETKİLENİYOR
Öte yandan, yerel basın üzerindeki kamu gücünün de önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Arpacı, bazı il ve ilçelerde yerel basın mensuplarının vali, kaymakam veya belediye başkanları tarafından programlara alınmamalarının ve kamu kurum ve kuruluşlarına gazete alınmaması yönünde yayınlanan "tasarruf genelgesi"nin yerel basını olumsuz etkilediğini vurguladı.REKLAM VERGİSİ ORANLARI GÖZDEN GEÇİRİLMELİ
Arpacı, yerel basının desteklenmesi gerektiğine dikkat çekerek, reklam vergisi oranlarının gözden geçirilmesi ve Basın İlan Kurumu'nun komisyon oranlarının düşürülmesi gibi önlemlerin alınması gerektiğini ifade etti. Türkiye'deki yerel basının güçlendirilmesi ve desteklenmesinin, demokratik bir toplumun olmazsa olmaz şartlarından biri olduğunu belirtti ve Meclis bünyesinde bir araştırma komisyonunun kurulması gerektiğini vurguladı.DOLARIN ARIŞI KAĞIT VE BASKI ÜCRETLERİNE YANSIDI
Arpacı, Türkiye'de yayınlanan tüm gazete ve dergilerin tirajlarının düşmesinin ekonomik kriz ve doların artışı nedeniyle kağıt ve baskı masraflarında yaşanan sorunlarla ilişkilendirildiğine dikkat çekti. 2021 istatistiklerine göre, tüm gazete ve dergilerin sayısının azaldığını ve toplam tirajlarının yüzde 7,2 azalarak 925 milyon 56 bin 17 olduğunu belirtti. Bu durumun yazılı basında kültürel bir çölleşme yaşandığına işaret etti.
Arpacı, Türkiye'de basın özgürlüğü atmosferini belirleyen ekonomi-politik nedenler ve düzenleyici kuruluşların uygulamaları dikkate alındığında, yaşanan dramatik düşüşün sadece dijitalleşmeyle açıklanamayacağını vurguladı. Özellikle yerel basının, toplumun farklı seslerinin duyulmasına ve taleplerinin dile getirilmesine katkı sağladığının altını çizdi.YEREL GAZETELERİN BİRLEŞMESİ ÇOK SESLİLİĞİ ORTADAN KALDIRDI
Ayrıca, yerel gazetelerin birleşme çalışmalarının çok sesliliği ortadan kaldırdığını ve yerel sorunların ulusal gündeme taşınma misyonunu yok ettiğini ifade eden Arpacı, yerel basının sadece ilan alan birer mecra haline dönüştüğünü belirtti.
Türkiye'deki yerel basının maddi kaynaklarına da değinen Arpacı, reklam vergisi (KDV) oranlarının yüzde 20 olmasının reklamların iptal edilmesine yol açtığını söyledi. Ayrıca, Basın İlan Kurumu'nun yüzde 15 oranındaki komisyon kesintisinin yerel gazeteler için ciddi bir mali yük olduğunu dile getirdi.YEREL BASININ KAYNAKLARI GÜÇLENDİRİLMELİ
Arpacı, dünya genelinde yerel basının teşvik edildiği halde Türkiye'de maddi kaynakların kamuya yönlendirildiğini ve bu durumun yerel basının zor durumda kalmasına neden olduğunu belirtti. Yerel basının toplumun haber alma özgürlüğünü sağladığının altını çizdi ve yerel basının maddi kaynaklarının güçlendirilmesi ve desteklenmesi gerektiğini vurguladı.ÖZGÜR BASIN YENİDEN İNŞA EDİLMELİDİR
Bu nedenlerle, Türkiye'deki yerel basının yaşadığı sorunların tespiti ve çözümleri için Meclis bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulması gerektiğini ifade etti. Yerel basının güçlendirilmesi ve özgürlüğünün sağlanması, demokratik bir toplumun gelişimi için kritik bir adım olarak görülmektedir. Arpacı, yerel basının desteklenmesiyle, toplumun farklı seslerin duyulduğu, yerel sorunların dile getirildiği ve demokrasinin temel taşlarından biri olan bağımsız ve özgür bir basının inşa edilebileceğini belirtti.
