OBEZİTE, DİYABET RİSKİNİ ARTIRIYOR

Bu hastalıkta vücut yeterli insülin salgılar ama vücuttaki hücreler insüline dirençli hale gelmiştir. Obezite ve tip 2 diyabet, yaşam kalitesini azaltan ve sağlık bakım maliyetlerini artıran hastalıklardır. Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Kamil Gülpınar obezite ve diyabet hastalıkları arasındaki ilişkiyi açıkladı.

DİYABET NEDİR?

Diyabet, insülin üretimindeki bozukluklardan, insülin etkisindeki yetersizlikten veya her ikisinden kaynaklanan yüksek kan şekeri seviyeleri ile karakterize bir hastalıktır.

Tip 1 diyabet, vücudun bağışıklık sistemi, kandaki glikozu düzenleyen hormon insülini yapan vücuttaki pankreatik beta hücrelerini yok ettiğinde gelişir. Hastalığın başlangıcı her yaşta ortaya çıkmasına rağmen, bu şekildeki diyabet genellikle çocuklarda ve genç erişkinlerde bulunmaktadır. Tip 1 diyabet, diyabet vakalarının sadece yüzde 5 ila 10'unu oluşturur. Tip 1 diyabet için risk faktörleri arasında genetik ve çevresel faktörler bulunur.

Tip 2 diyabet, diyabet tanısı alan tüm vakaların yüzde 90-95'ini oluşturur. Genellikle insülin direnci olarak başlar, hücrelerin insülini uygun şekilde kullanamadığı bir bozukluktur. İnsülin ihtiyacı arttıkça, pankreas kademeli olarak insülin üretme yeteneğini kaybeder.

DİYABET GELİŞİMİNDE OBEZİTENİN ROLÜ

Obezite sadece estetik bir sorun değildir. Bunun yanında pek çok hastalığın habercisi olabilir. Tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp rahatsızlıkları, uyku apnesi, yağlı karaciğer, safra kesesi taşları ve menstrüel siklus bozuklukları bunlardan birkaçıdır.

Bazı insanların neden insülin direncini geliştirdiği bilinmemektedir. Obezitenin ve gerekli fiziksel aktivitenin yapılmamasının diyabeti tetiklediği görülmektedir. İnsülin direncinin gelişimi, tip 2 diyabetin gelişiminde önemli bir etkendir. Ayrıca kontrollü kilo kaybının tip 2 diyabeti iyileştirdiği gerçeği de gösterilmiştir. Fazla vücut yağının biriktiği obezitenin derecesine ek olarak, tip 2 diyabet riskini belirlemede önemlidir.

Karın ve bel çevresinde artan yağ kütlesi, diyabet riskini de beraberinde getirir. İnsülin direncinin derecesi ve tip 2 diyabet "elma" şeklinde olan bir kişide en yüksektir. Bu kişiler aşırı vücut ağırlığının çoğunluğunu karınlarının etrafında taşırlar. Buna karşılık, "armut" şekilli kişi, ağırlıklarının çoğunu kalçada taşır ve bunun insülin direnciyle ilişkili olması muhtemel değildir.

Aynı zamanda obezite diyabet tedavisini zorlaştırmakta ve kan şekeri kontrolünü de etkilemektedir. Diyabet ve obezite arasındaki ilişki düşünüldüğünde alınabilecek önlemler arasında yaşam tarzının değiştirilmesi, uzman doktorun uygun gördüğü diyet ve egzersizlerin düzenli bir şekilde uygulanması yer almaktadır. Bunlara rağmen hasta kilo veremiyor veya kan şekeri kontrolü sağlanamıyorsa cerrahi tedavi bu hastalar için en uygun tedavidir.