"Bir öldürme eyleminin cinayet değil de soykırım sayılması için kaç ölü gerekmektedir?"
Jared Diamond
Türk Dil Kurumu (TDK) göre taksim:
"Parçalara bölme, bölüştürme."
Anlamını taşır. Tarihi meydan gerek Osmanlı Devleti gerekse Türkiye Cumhuriyeti'nde eylemlerin vazgeçilmez mekanıdır.
31 Mart olayları'ndan Gezi Direnişine, Demografik yapısından 1 Mayıs 1977' de yaşananlara kadar iyi irdelenmesi gerekli. Taksim'de bölüşülemeyen nedir?
Soykırımın kelime anlamı;
"Bir insan topluluğunu ulusal, dinsel vb. sebeplerle yok etme…" (TDK)
Etimolojik olarak "grup katliamı" demektir. Peki, ya suikast?
"Gizlice cana kıyma ve kötülük etmeye kalkışma veya bir devlet büyüğünü veya önemli bir kişiyi plan kurarak öldürme." (TDK)
Arapça kökenli suikast, veya birden çok kişiyi planlı ve bir amaç için öldürmeyr çalışmak, öldürmek demek.
Taksim'de yaşanan patlama sonrası en çok sorulması gereken konuların başında geliyor yapılan bombalı eylem;
Soykırım mı yoksa suikast mi?
İstilacı bir tür olan Homo sapiens s. yani biz insanlar sebebiyle sadece kendi türümüz değil bitkiler, hayvanlar, mikroorganizmalar…da yok oluyor. Yeşil Gazete’de 2019 yılı haberinin detayı hayli ilginç,
"Britanya’daki Kew Kraliyet Botanik Bahçeleri ile İsveç’teki Stockholm Üniversitesi‘nin ortak araştırmasına göre, 250 yıl içinde 571 bitki türü yok oldu.Araştırmacılar bu sayıların gerçekte çok daha yüksek olduğunu; bitkilerin neslinin beklenenden 500 kat daha hızlı tükendiğini söylüyor."
Açlık?
Susuzluk?
Yakın bir gelecekte temiz içme suyuna erişimden, dengeli beslenme için gerekli bitkisel ya da hayvansal gıdaya erişimimiz zorlaşacak. Çünkü ilerleyen teknolojiye karşın artan çevre kirliliği, iklim değişikliği, GDO'lu işlemiş gıdalar, hormonlar ve kontrolsüz üreme… sonumuzu getirmek. Hani o meşhur kıyamet alameti olan savaşın yiyecekler, su için çıkması an meselesi..
Jared Diamond'un Üçüncü Şempanze kitabına geri dönmeden önce Duygu Asena'nın yıllar önce yazdığı "Kadının Adı Yok" kitabına konu olan iyi eğitim almış,çift yabancı dil bilen başarılı iş kadınının sözde sevgilisi olan - engelli bir - anarşist(!) genç için yaptığı eylemden söz etmek istiyorum.
Bir gün elinde poşetlerle evin kapısına gelir ve zor durumda olduğunu söyleyerek ricada bulunur. Tabi bir de prosedür sayar; poşet içindekilere bakmayacak, söylediği adrese taksi ile gidecek ve adını verdiği kişiye poşeti teslim edecek, sonrasında da hızla uzaklaşacak. Takip edilip edilmediğinden de emin olmak için oyalanmayacak. Kadın söylenenleri yapar.
Kadınlar, kadınlarımız… milleti, dini, dili..ne olursa olsun yardıma muhtaç olana daima koşan kadınlarımız! Siyasette, iş hayatında, STK'da daima en önde koşan, canhıraş çalışan kadınlarımız..emeği sömürülen kadınlarımız! Asıl soykırım veya suikaste uğrayan onlar değil mi?
James D. Watson'un DNA yapısını çözümlediği süreci anlattığı İkili Sarmal'da (DNA Yapı Çözümünün Öyküsü, sy:67, SAY 2.baskı 2017)Rosalind Franklin'i X ışını kırılımı çalışmalarını aktardığı konuşmasını dinlerken,
"Sözlerinde en ufak bir sıcaklık, ciddi olmayan tek kelime yoktu. Bütün bunlara rağmen, onu çekici olmaktan da tamamen uzak bulmadım. Zaman zaman gözlüklerini çıkarsa, saçlarına yeni bir model verse acaba nasıl olur diye düşünüyordum."
Sözleri döneminde bilim insanı olan kadınlara bakış açısını gayet net ifade ediyordu.
Gelelim biz Türk'leri soykırım ile suçlayan Jared Diamond ait tespite;
" Soykırımı anlamak için dar bir bakış açısı ile ilerleyemeyiz ve biyoloji, ahlak ve psikolojiye başvurmak zorundayız." (s:321)
Haklı, zira kurban rolündeki ikinci dünya savaşı'nın Yahudileri bugün Filistin'de yaşayan farklı bir din, ırk..mensubu olan halka karşı nasıl olurda zulm edebilir? Ya Ermeni Techiri konusunu temcit pilavı misali ısıtanlar? Amaçları hak savunma mı yoksa başka bir zulme ortaklık mı?
Covid-19 gibi viral hastalıklar ile nüfus kontrol altına alma çabası bir soykırım,.. katliam,.. suikast olabilir mi?
Ve, Üçüncü Şempanze (1.Baskı Siyah ve Beyaz, s: 327, Pegasus - 2020) kitabında Jared Diamond; Patricia Cobern isimli bir kadına ait mektuptan alıntıya yer veriyordu;
"... "Aslında," diye yazmıştı Bayan Cobern, "yeni yerleşimciler barışsever insanlardı ve yüksek bir ahlaka sahipti. Oysa Tazmanyalılar hain, kanlı, savaş yanlısı, iğrenç, açgözlü, parazitli ve frengi yüzünden şekilleri bozulmuş insanlardı. Dahası, yavrularına çok kötü bakım veriyorlardı, asla banyo yapmıyorlardı ve iğrenç evlilik geleneklerine sahiptiler. Bu kötü sağlık uygulamaları ve ölüm arzuları nedeniyle öldüler ve dini inançları yoktu. Binlerce yıl orada var olduktan sonra, tam da yeni yerleşimcilerle çatıştıkları zaman ölmeleri yal- nızca tesadüftü. Yerleşimcilere yapanlar Tazmanyalılardı, tersi söz konusu değildi. Ayrıca yerleşimciler sadece kendilerini savunmak için silahlanmışlardı, yoksa silahlara yabancıydılar ve bir kerede kırk bir Tazmanyalıdan daha fazlasına ateş etmemişlerdi."
Yapılana verilen ad ise "kurbanı suçlama".. Yani asıl suçlu öldürülenler. Tıpkı sokak hayvanları gibi! Barbara j. KİNG "Hayvanlar Nasıl Yas Tutar?" (Raskolnikov,1.Baskı Ekim - 2019) yazdığı kitabında Fillerden, şempanzelere, kedilerden köpeklere ölen insanı veya türdeşi, birlikte yaşadığı farklı türe ait canlının ardından yaşadığı travmatik süreci anlatmaya çalışsa da kentlerin, köylerin ortasında, sokak aralarında..mahallelerde başıboş gezen kediler, köpekler suçlu çünkü… üretici suçlu çünkü…bitkiler de suçlu çünkü…
Şöyle diyorduk değil mi?
"Tanrım;değiştirebileceğim ve değişmesi gereken şeyleri değiştirme gücü ve cesareti değiştiremeyeceklerimi olduğu gibi kabul etme olgunluğunu ve ikisinin arasında ki farkı anlayabilecek bilgeliği bana ver"
Unutulmamalı ki gıda veya su ile zehirleme surati ile öldürülen milyonlarca insanın hakkı için; dünya yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı, gıda israfının önlenmesi, doğum kontrolünün gelişmekte (?) olan ülkelerde yaygınlaştırılması..üretim'de kullanılan pestisit, gübre..denetim ve kontrolleri, çiftçi eğitimleri konuları en az Taksim kadar önemli!
Terör, suikast, soykırım, katliam… sebebiyle kaybettiğimiz canların yakınlarına sabır diliyorum..
n. aydemir 21 Kasım 2022 Denizli [email protected]
