Türkiye'de çalışma hayatında yaşanan en büyük sorun kıdem
tazminatı olarak görünüyor. Çünkü iş mahkemelerindeki dosyaların neredeyse
yüzde 90'ı ya tazminat ya da işe geri dönüş ile ilgili.
Şimdi konu arabuluculara gittiği için daha hızlı çözüme
kavuşuyor.
Ancak yine yüzde 90'ları bulan bir oranda insanlar kıdem
tazminatlarını alamıyor.
Hem şartlar ağır hem de işverenlerin böyle bir kaynağı yok.
ÇALIŞANLAR AÇISINDAN
Öncelikle 1 yılı doldurmayan bir çalışan kıdem tazminatı
alamıyor. İşverenler bunu 11 ay sonunda giriş çıkış yaparak aşıyor. Yine kaç
yıl çalışırsa çalışsın kendi isteği ile ayrılan belli şartlar dışında tazminat
alamıyor. Tazminatı hak ederek ayrılsa bile işveren ödemiyor, mahkemeler de
uzun sürdüğü için davayı da umursamıyor.
İŞVEREN AÇISINDAN
Faruk Erdem'in haberine göre, Hiçbir kuruluşun, ki buna
büyük holdingler de dahil kıdem tazminat fonu diye bir kaynağı yok. Çalışanları
işten çıkartacakları zaman varsa paraları ödüyorlar.Yoksa ödemeyip mahkeme
sonucu bekliyorlar.
Çünkü yıl içinde bir kaynak olarak tazminata ayırmıyorlar.
Özellikle küçük firmalarda birkaç çalışan işten
çıkartılırsa, tazminatları ödemek için sermayeden yeniyor.
PEKİ ÇÖZÜM NE?
Çözüm için birkaç yıl önce kıdem tazminat fonu gündeme
gelmişti. Ancak tüm tarafların bir araya gelip anlaşması gerekiyordu. Sisteme
göre işletmeler her ay belli bir miktar parayı bu fona koyacak böylece her
çalışanın kendi fonunda parası birikecekti. Yani tazminatı garanti olacak
işletmelerde ağır yükten kurtulacaktı.
Nedense özellikle sendikalar mevcut düzenin değişmesini
istemediler ve karşı çıktılar.
ŞİMDİ NE OLACAK?
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın açıkladığı Yeni
Ekonomi Programı'nda "Sosyal tarafların mutabakatıyla kıdem tazminatı
reformu gerçekleştirilecektir" ifadesi kullanıldı. Üç yıllık dönemde
çalışanların, işverenlerin ve kamunun bir araya geleceği bir mutabakatla kıdem
tazminatı sorunu çözülecek. Umarız bu kez statükocular değil çalışanlar
kazanır. Sendikalar da kendi çıkarlarını değil bu büyük sorunun sürdürülemez
problemin çözümüne katkıda bulunurlar.
NASIL OLMALI?
Kıdem tazminat fonunda çalışanlar açısından birkaç önemli
nokta bulunuyor. Öncelikle şu ana kadar birikmiş tazminatların korunması
gerekiyor. Yani kazanılmış haklara dokunulmamalı.
Ayrıca şu anda 1 yıl için 30 günlük brüt ücret tazminat
olarak ödeniyor. Bundan da geri adım atılmamalı. Yani mevcut haklardan geriye
gidilmemeli. Bunun dışında tazminata garanti gelmesi, işten kendi isteği ile
ayrılanın da tazminat alacak olması, iş değiştirdiğinde tazminatı taşıyabilmesi
gibi olumlu yanları bulunuyor.
