TMMOB'den Torba Yasa Tepkisi: "Bu Yasa Talandır, Gasptır!"

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde bugün görüşülmeye başlanan ve 13 Haziran 2025’te Meclis’e sunulan, 19 Haziran’da ise jet hızıyla komisyondan geçirilmek istenen "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ne tepkiler çığ gibi büyüyor. TMMOB Denizli İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Mehmet Öztürk, söz konusu teklifin bir “talan ve gasp yasası” olduğunu vurgulayan kapsamlı bir açıklama yaptı.

Şirketlere Özel Yasa Hazırlığı

Teklifin içeriği, Maden Kanunu’ndan Zeytincilik Kanunu’na, Mera ve Orman Yasaları’ndan Çevre ve Enerji Düzenlemelerine kadar pek çok alanda köklü değişiklikler öngörüyor. Öztürk, bu yasa teklifinin yalnızca isim olarak değil, içerik olarak da halktan gizli, kapalı kapılar ardında ve bilimsel kuruluşlardan kaçırılarak hazırlandığını söyledi. "Bu yasa halkın değil, şirketlerin talepleri doğrultusunda şirketlerle birlikte yazılmıştır" dedi.

Doğaya ve Geleceğe Yönelik Kapsamlı Bir Saldırı

TMMOB’ye göre yasa teklifi; zeytinliklerin madenciliğe, meraların enerji projelerine, ormanların özel sermayeye tahsis edilmesini, acele kamulaştırmaların yaygınlaştırılmasını ve hukuksuz yapılaşmaların affını içeriyor. Öztürk, “Kamusal planlama yerini merkezi ve sermaye yanlısı bir otoriteye bırakacak. Bilimsel kurumlar, halk iradesi ve çevresel denetim mekanizmaları tamamen devre dışı bırakılmak isteniyor” dedi.

ÇED Süreci Devre Dışı

Teklifte Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci büyük oranda etkisiz hale getiriliyor. Kurumlara görüş süresi daraltılıyor, cevap verilmemesi durumunda başvurular otomatik olarak olumlu kabul ediliyor. Yöre halkının ve meslek odalarının itiraz hakkı neredeyse ortadan kaldırılıyor.

Zeytinlikler, Meralar, Ormanlar Tehlikede

Öztürk açıklamasında şunları dile getirdi: “Zeytinliklerin taşınabilir ilan edilmesiyle enerji ve maden projelerinin önü açılıyor. 3573 sayılı Zeytincilik Yasası fiilen askıya alınıyor. Meralar kolayca enerji yatırımlarına tahsis edilebilecek. Bu da hayvancılığın ve kırsal ekonominin çökmesi anlamına gelir.”

Ormanlarda yatırımcılara uzun süreli ve düşük bedelli kullanım hakkı verileceğini belirten Öztürk, doğa koruma ve ağaçlandırma yükümlülüklerinin ikinci plana itildiğini, Akbelen gibi örneklerin yasallaştırılmaya çalışıldığını belirtti.

Kişiye Özel Yasa Maddeleri

Teklifteki harita ve koordinatların doğrudan bazı özel projelere alan açmak üzere eklendiğine dikkat çeken Öztürk, "Bu yasa sadece genel değil, aynı zamanda kişiye özel düzenlemeleri de içeriyor. Bu hukuk devleti değil, rant devleti anlayışıdır" dedi.

MAPEG'e Süper Yetkiler, Yeni Kurullarla Kurumsal Vesayet

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) kamu kurumlarının yerine geçecek yetkiler veriliyor. Yeni oluşturulacak bir üst kurulun ise kurumlar ret verse bile izin verebileceği düzenlemesi, yerinden yönetim ve demokratik denetim ilkelerinin tamamen askıya alınması anlamına geliyor.

Af, Kamulaştırma, Fosil Enerji ve İklim Krizi

2024’ten önce yapılmış ruhsatsız enerji ve maden yatırımları affediliyor. Köylülerin arazileri 2035’e kadar sürecek projeler için acele kamulaştırılacak. Öztürk, “Kamulaştırma artık kamu yararına değil, şirketlerin rantı için kullanılacak. Bu yasa, iklim krizini derinleştirecek fosil projelere yeni teşvikler sağlıyor” dedi.

“Bu Yasa Hepimizi İlgilendiriyor”

TMMOB Denizli İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Mehmet Öztürk, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Bu yasa yalnızca doğayı değil, geçimlik tarımı, kırsal ekonomiyi, halk sağlığını, bilimsel özerkliği, kamu planlamasını ve toplumsal adaleti de tehdit etmektedir. Doğa, meta değildir. Mera, zeytinlik ve orman yaşam alanıdır. Karar süreçleri şeffaf ve katılımcı olmalıdır. Her ne kadar İklim Değişikliği Yasası 3 Temmuz’da Meclis’ten geçmiş olsa da, halkın ve sivil toplumun görüşleri alınmadan oluşturulan hiçbir düzenleme kamu yararına değildir.”

Öztürk, milletvekillerini kamu vicdanını, doğayı ve geleceği savunmaya çağırdı: “Toplumun size verdiği temsil yetkisini halkın ve doğanın lehine kullanmanızı bekliyoruz. Bu yasaya ‘HAYIR’ deyin.”